Rozdział 10 – Łącza w konfiguratorze DOMIQ

Zakładka Łącza służy do definiowania połączeń pomiędzy modułami Base. Połączenia tego typu zostały zaprojektowane z myślą o rozbudowanych instalacjach automatyki budynkowej, gdzie potrzebne jest zastosowanie więcej niż jednego modułu Base.

Interfejs podzielony jest na trzy elementy:

1. Struktura – W niej wyświetlane są wszystkie zdefiniowane połączenia. Nad tabelą znajdują się przyciski służące do dodawania/usuwania połączeń.
2. Szczegóły – Ten panel służy do konfiguracji parametrów danego połączenia. Jego opcje zostały opisane w dalszej części tego rozdziału.
3. Dostępne moduły – W tym oknie są wyświetlane moduły Base podłączone do tej samej sieci LAN.
   • Nazwa – Nazwa nadana modułowi Base w zakładce Ustawienia.
   • Adres – Adres IP modułu.
   • Typ – Typ modułu.
   • Wersja – Aktualna wersja oprogramowania modułu.
   • Identyfikator – Unikalny identyfikator modułu Base.

Przycisk Zapisz zapisuje bieżącą konfigurację w pamięci modułu Base, natomiast przycisk Przywróć odtwarza ostatnio zapisaną konfigurację zakładki.

1. Konfiguracja połączeń #

1.1. Połączenie #

Jest to rodzaj połączeń typu punkt-punkt, który łączy ze sobą dwa moduły Base i umożliwia im wzajemną interakcję poprzez komendy i zdarzenia sieciowe. Zarezerwowane zostały do tego specjalne sieciowe
identyfikatory. Opis składni identyfikatorów z przykładami znajdziesz w podrozdziale 12.16 „Łącza”.

Moduły Base mogą łączyć się zarówno przy użyciu sieci lokalnej jak i internetu. W przypadku połączeń
internetowych konieczne jest otwarcie portu UDP 44544.

Doskonałym obszarem zastosowań tego typu połączeń są np. budynki wielomieszkaniowe lub hotele. W
takich obiektach często tworzona jest sieć hierarchiczna, gdzie jeden z modułów Base pełni rolę modułu
nadrzędnego – przetwarza informacje otrzymane z modułów podrzędnych (np. zamontowanych w
mieszkaniach).

Połączenie tego typu wymaga konfiguracji krzyżowej, czyli: w konfiguracji modułu A wpisujesz dane modułu B, a w konfiguracji modułu B dane modułu A.

W panelu Szczegóły dostępne są następujące parametry:

1. Nazwa (pole wymagane) – Nazwa modułu Base, z którym chcesz nawiązać połączenie. Nazwa może
   być dowolna bez polskich znaków i spacji. Wpisana tutaj nazwa nie ma związku z nazwą modułu
   nadaną w zakładce Ustawienia.
2. Opis – Krótki opis urządzenia.
3. Adres (pole wymagane) – Adres IP modułu, z którym chcesz nawiązać połączenie.
4. Port (opcjonalne) – Numer portu, na którym ma być nawiązane połączenie. Uzupełnij to pole tylko
   wtedy, gdy chcesz użyć niestandardowego portu. Domyślnie wewnętrznie używany jest port UDP o
   numerze 44544.
5. Hasło: Jeżeli to pole zostanie uzupełnione, wówczas dane przesyłane pomiędzy modułami będą
   szyfrowane.
6. Identyfikator: Każdy moduł Base ma swój unikalny identyfikator. Identyfikator pełni funkcję dodatkowego zabezpieczenia transmisji danych pomiędzy modułami Base. Uniemożliwia on wykorzystanie
   adresu IP przypisanego do modułu Base posługującego się danym identyfikatorem przez inne urządzenie sieciowe. Identyfikatory widoczne są w tabeli Dostępne moduły.

Konfiguracja pojedynczego połączenia wykonywana jest „na krzyż”. W konfiguracji modułu A, w polach Nazwa oraz Adres podajemy dane modułu, z którym chcesz nawiązać połączenie i odwrotnie. Załóżmy, że moduły wykorzystują kolejno adresy 192.168.1.100 oraz 192.168.1.101 oraz mają nadane nazwy domiq1 oraz domiq2. Konfiguracja przebiega wg. poniższej procedury:

1. Moduł A (domiq1)
   • Nazwa: domiq2
   • Adres: 192.168.1.101
   • Jeżeli połączenie ma być szyfrowane uzupełnij pole Hasło.
   • Opcjonalnie uzupełnij komórki Identyfikator, Opis oraz Port.
2. Moduł B (domiq2)
   • Nazwa: domiq1
   • Adres: 192.168.1.100
   • Jeżeli połączenie ma być szyfrowane uzupełnij pole Hasło. Hasło wprowadź dokładnie takie samo jak w module A.
   • Opcjonalnie uzupełnij komórki Identyfikator, Opis oraz Port zgodnie z modułem A.

Więcej o połączeniach punkt-punkt przeczytasz w samouczku: https://domiq.pl/wiki/domiq-moduly/laczenie-wielu-modulow-base/

1.2. Grupa #

Grupa służy do łączenia dwóch lub więcej modułów Base w jedną, wspólnie pracującą strukturę. Wewnątrz grupy moduły mogą wymieniać ze sobą dane przez współdzielone zmienne sieciowe. W takiej instalacji jeden z modułów Base może (nie jest to wymagane) pełnić rolę nadrzedną i dostarczać informacji innym modułom (za pomocą zmiennych sieciowych) np. o sytuacjach alarmowych (pożar, zalanie, itp.). Wymiana zmiennych sieciowych jest dwukierunkowa pomiędzy wszystkimi modułami przynależnymi do danej grupy: wszystkie moduły mają równorzędny dostęp do stanów zmiennych, mogą je modyfikować za pomocą komend oraz reagować na ich zmiany poprzez zdarzenia.

Wartości zmiennych sieciowych są przechowywane równolegle w pamięci operacyjnej wszystkich modułów Base wchodzących w skład danej grupy. Restart pojedynczej jednostki Base powoduje wyczyszczenie tych zmiennych z jej pamięci podręcznej. Po ponownym uruchomieniu moduł automatycznie przeprowadza synchronizację, pobierając aktualne wartości zmiennych od dowolnego, aktywnego członka grupy. Całkowita utrata danych i reset wartości zmiennych sieciowych do stanu początkowego nastąpi wyłącznie w przypadku jednoczesnego restartu (lub jednoczesnego zaniku zasilania) wszystkich modułów przypisanych do danej grupy.

Po dodaniu nowej grupy w zakładce Łącza należy skonfigurować jej parametry:

1. W polu Nazwa należy wpisać nazwę grupy. Nazwę tę należy wprowadzić we wszystkich modułach
   Base, które mają przynależeć do danej grupy.
2. Pozostałe pola są opcjonalne.

Komunikacja pomiędzy modułami w grupie odbywa się z użyciem mechanizmu multicast. W transmisji typu multicast zgodnie z normą RFC 3171 adresy IP nadawane są w zakresie od 224.0.0.0 do 239.255.255.255. Moduły Base domyślnie mają ustawiony adres IP multicast 239.255.255.44 oraz port: 44544. Jeżeli chcesz, aby grupa komunikowała się z użyciem domyślnego adresu IP multicast, wówczas pole Adres może pozostać puste. W przeciwnym przypadku należy je uzupełnić innym adresem IP z zakresu podanego powyżej. Czynność należy wykonać dla wszystkich modułów Base należących do danej grupy.

Do obsługi zmiennych sieciowych używane są dedykowane identyfikatory typu NET. Dokładny ich opis
znajdziesz w podrozdziale: 12.2 NET.

Base jako sprzęg segmentowy LCN

Jest to szczególny przykład użycia grupy, który umożliwia wykorzystanie modułów Base, jako sprzęgów
segmentowych w instalacji LCN.

Nazwa: LCN
Każda inna nazwa uniemożliwi komunikację pomiędzy segmentami LCN.
Adres: Mają tu zastosowanie te same zasady, jak opisane powyżej.

Ostatnim krokiem jest przypisanie modułu Base do określonego segmentu LCN.

1. Przejdź do zakładki Integracje->LCN, w polu Segment wpisz numer segmentu LCN.
2. Włącz opcję Zdarzenia z innych segmentów, aby moduł Base mógł odbierać i reagować na zdarzenia
   pochodzące z innych segmentów LCN. Zaznaczenie tego pola oznacza jednocześnie, że moduł Base
   będzie przechowywał w swoim stanie stan identyfikatorów z innych modułów Base, pełniących rolę
   sprzęgu segmentowego.

Komendy i zdarzenia pochodzące z innych segmentów mają standardową składnię. Różnią się jedynie numerem segmentu w treści identyfikatora, zgodnie z przyjętymi ustawieniami.

• E.LCN.output.10.11.1=100
Wyjście ściemniane nr 1 w module o adresie 11, w segmencie nr 10 zostało włączone
  na 100%.
• E.LCN.relay.10.11.5=0
  Przekaźnik nr 5 w module nr 11, w segmencie 10 został wyłączony.
• C.LCN.output.10.11.1=100
  Wysteruj na 100% wyjście ściemniane nr 1 w module o adresie 11, w segmencie 10.

Więcej szczegółowych informacji nt. użycia modułu Base jako sprzęgu segmentowego znajdziesz w samouczku pt. „Base jako sprzęg segmentowy”: https://domiq.pl/wiki/lcn/base-jako-sprzeg-segmentowy-lcn/

1.3. Master i Slave #

Te dwa rodzaje połączeń umożliwiają tworzenie hierarchii modułów Base, gdzie jeden z nich pełni rolę nadrzedną (Master), a drugi podrzędną (Slave). Miejscem zastosowania tego typu połączeń są instalacje,
gdzie pracują co najmniej dwa moduły DOMIQ/Base 2.0 i niezbędne jest sterowanie nimi z użyciem wspólnego interfejsu użytkownika.

Właściwości połączeń master-slave:

1. Moduł nadrzędny ma dostęp do stanu wszystkich urządzeń i zmiennych dostępnych w module
   podrzędnym.
2. Moduł nadrzędny otrzymuje informacje o zmianach stanu w module podrzędnym.
3. Moduł nadrzędny ma dostęp do funkcji w zakładce Logika modułu podrzędnego.
4. Moduł nadrzędny może wysyłać dowolne komendy do modułu podrzędnego.
5. Jeden moduł Base może pełnić rolę nadrzędną dla kilku modułów Base.
6. Moduł Base pracujący jako moduł nadrzędny może być jednocześnie modułem podrzędnym względem innego modułu Base. Jednakże zmiany stanu są przekazywane wyłącznie o jeden poziom w górę
   hierarchii.
   • Przykład: Przyjmijmy, że w instalacji są trzy moduły Base o nazwach kolejno: Base1, Base2 oraz
     Base3. Moduł Base2 jest nadrzędny względem modułu Base1 i jednocześnie podrzędny względem modułu Base3. W takiej konfiguracji moduł Base3 otrzyma wyłącznie informacje o zmianach
     stanu identyfikatorów z modułu Base2. Zmiany stanu pochodzące z modułu Base1, wynikające z
     istnienia połączenia master–slave pomiędzy modułami Base1 i Base2 zostaną w takim przypadku
     odfiltrowane i nie trafią do modułu Base3.
7. Moduł nadrzędny wykona automatyczną synchronizację stanu przypisanego modułu podrzędnego w
   przypadku, gdy moduł nadrzędny zostanie zrestartowany lub podłączony ponownie do sieci LAN po
   przerwie dłuższej niż 30s
8. Analogicznie, moduł nadrzędny wykona automatyczną synchronizację stanu przypisanego modułu
   podrzędnego w przypadku, gdy moduł podrzędny zostanie zrestartowany lub podłączony ponownie
   do sieci LAN po przerwie dłuższej niż 30s.
9. W przypadku odłączenia od sieci LAN na okresy krótsze niż 30s, synchronizacja stanu nastąpi po
   pierwszej zmianie stanu w module podrzędnym.
10. Nie należy tworzyć w module nadrzędnym zdarzeń, które wyzwalane są przez moduł podrzędny
    zmianami stanu na wartość 0. W przypadku takich zdarzeń będzie dochodzić do ich fałszywego wyzwalania w czasie restartu modułu podrzędnego, gdyż wówczas następuje tymczasowe wyzerowanie
    stanu.

Dzięki powyższym właściwościom możliwe staje się utworzenie jednego wspólnego interfejsu użytkownika (wizualizacji i/lub menu Remote) dla wszystkich modułów Base pracujących w danej instalacji. Ponadto moduł nadrzędny może wysyłać komendy do modułów podrzędnych w reakcji na zdarzenia, jako efekt działania timera, funkcji w Logice itd. Uogólniając, połączenia master–slave umożliwiają sterowanie modułem podrzędnym w sposób taki, jak gdyby wszystko odbywało się w obrębie jednego modułu Base.

Przykład konfiguracji

Moduł nadrzędny

1. Dodaj połączenie z modułem podrzędnym poprzez kliknięcie przycisku +Slave.
2. W polu Nazwa wpisz nazwę połączenia. Nazwa może składać się wyłącznie z liter od a do z (również wielkich), cyfr oraz znaku podkreślenia. W nazwie nie wolno używać polskich znaków. Nazwa połączenia musi być koniecznie identyczna po obu jego stronach.
3. W polu Adres należy wpisać adres IP podrzędnego modułu Base.
4. Pozostałe pola są opcjonalne:
   • W polu Opis możesz wpisać pomocniczy opis połączenia.
   • W polu Port wpisz numer portu, który będzie używany do nawiązania połączenia. To pole należy modyfikować tylko, gdy jest to uzasadnione np. wynika ze specyficznych ustawień sieci lokalnej.
   • W polu Hasło wprowadzenie hasła aktywuje szyfrowanie transmisji pomiędzy modułami. Ze względów bezpieczeństwa sieciowego zaleca się stosowanie szyfrowania transmisji również w obrębie sieci lokalnej (LAN). Nowoczesna architektura modułu Base 2.0 zapewnia pełną wydajność komunikacyjną przy aktywnym szyfrowaniu.
5. Zapisz zakładkę Łącza

Moduł podrzędny

Konfiguracja w przypadku modułu podrzędnego jest analogiczna.

1. Dodaj połączenie z modułem nadrzędnym klikając przycisk +Master.
2. W polu Adres wpisz adres IP modułu nadrzędnego.
3. Pozostałe czynności należy wykonać identycznie, jak dla modułu nadrzędnego.

Do obsługi połączeń master-slave używane są identyfikatory MNT. Dokładny ich opis znajdziesz w podrozdziale: 12.16 Łącza.
Ponadto zachęcamy do lektury samouczka o połączeniach master-slave: https://domiq.pl/wiki/domiq-moduly/polaczenia-master-slave-miedzy-modulami-domiq-base/