DOMIQ DALI Light – pierwsze kroki

Oświetlenie obok ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji jest jednym z głównych kosztów eksploatacji budynku. W tym samouczku przedstawimy elementarz użycia DOMIQ/Light, modułu z którym zbudujesz tani i efektywny system sterowania oświetleniem. W dalszej części tego samouczka zaprezentowaliśmy standardową ścieżkę konfiguracji i oprogramowania instalacji oświetleniowej zbudowanej z balastów DALI.

DOMIQ DALI Light umożliwia sterowanie oświetleniem pracującym w standardzie DALI bezpośrednio z systemu DOMIQ. Moduł zapewnia dwukierunkową komunikację z urządzeniami DALI, dzięki czemu system może nie tylko wysyłać polecenia sterujące, ale również odczytywać ich stan oraz informacje o awariach.

W aktualnej wersji systemu DOMIQ Base 2.0 możesz połączyć do 21 modułów DOMIQ DALI Light. Każdy moduł tworzy niezależny segment DALI obsługujący do 64 adresowanych urządzeń wykonawczych, co pozwala zbudować instalację obejmującą maksymalnie 1344 adresy DALI.

Każdy segment można konfigurować i adresować niezależnie, a wszystkie segmenty mogą być jednocześnie wykorzystywane przez wspólną logikę systemu DOMIQ.

W tym samouczku pokażemy podstawową ścieżkę uruchomienia instalacji:

• wykorzystanie DALI w automatyce i wizualizacji DOMIQ.
• przygotowanie systemu,
• wykrycie i adresowanie urządzeń,
• konfigurację urządzeń DALI,
• tworzenie grup i scen,
• sterowanie oświetleniem,
• obsługę informacji o awariach,

Czego potrzebujesz? #

Do uruchomienia instalacji DALI potrzebujesz:

• DOMIQ Base 2.0 z aktualną wersją systemu,
• co najmniej jednego modułu DOMIQ DALI Light,
• prawidłowo wykonanej magistrali DALI,
• kompatybilnych urządzeń wykonawczych DALI, np. driverów LED.

Jeden DOMIQ DALI Light obsługuje jeden segment z maksymalnie 64 adresami DALI.

Jeżeli instalacja wymaga większej liczby urządzeń, możesz dodać kolejne moduły:

• 1 × DOMIQ DALI Light → do 64 adresów DALI,
• 2 × DOMIQ DALI Light → do 128 adresów DALI,
• 3 × DOMIQ DALI Light → do 192 adresów DALI,
• …
• 21 × DOMIQ DALI Light → do 1344 adresów DALI.

Każdy kolejny moduł tworzy własny segment DALI. Segmenty są od siebie niezależne fizycznie, ale z poziomu DOMIQ tworzą jeden system i mogą być objęte wspólnymi scenariuszami oraz sterowaniem globalnym.

DOMIQ DALI Light kolejny #

Moduł DOMIQ DALI Light kolejny służy do rozbudowy istniejącej instalacji o następny segment DALI. Jego cena zawiera licencję uruchomieniową umożliwiającą pracę ze wskazanym DOMIQ Base 2.0.

Jeżeli moduł zostanie przeniesiony do innej instalacji z innym DOMIQ Base 2.0, konieczne jest jego ponowne przeprogramowanie oraz zakup nowej licencji uruchomieniowej.

Posiadany wcześniej moduł DOMIQ DALI Light również może zostać wykorzystany jako dodatkowy segment, ale wymaga odpowiedniego przeprogramowania i licencji.

1. DOMIQ DALI Light – możliwości #

DOMIQ DALI Light zapewnia dwukierunkową komunikację z urządzeniami znajdującymi się w danym segmencie DALI.

System umożliwia m.in.:

• włączanie i wyłączanie urządzeń,
• sterowanie poziomem światła,
• odczyt aktualnego poziomu wysterowania,
• odczyt informacji o awarii,
• wykrywanie problemów z zasilaniem,
• automatyczne adresowanie urządzeń,
• ręczną zmianę adresów,
• przypisywanie urządzeń do grup,
• tworzenie scen świetlnych,
• sterowanie urządzeniami DT8, w tym RGB oraz Tunable White,
• wykorzystanie stanu oświetlenia w logice i zdarzeniach DOMIQ.

Każde urządzenie wykonawcze może mieć adres z zakresu 0–63 w obrębie swojego segmentu. Może być również przypisane do maksymalnie 16 grup i przechowywać ustawienia 16 scen świetlnych.

Dzięki podziałowi na segmenty te same adresy mogą występować w różnych segmentach — np. urządzenie o adresie 5 w segmencie 1 oraz urządzenie o adresie 5 w segmencie 2 są niezależnymi elementami instalacji.

2. Adresowanie instalacji #

Konfigurację instalacji należy rozpocząć od adresowania balastów DALI. Moduł Light umożliwia zastosowanie dwóch typów adresowania: w pełni automatyczne lub ręczne. Wszystkie opisane tutaj funkcje dostępne są w interfejsie modułu DOMIQ Base 2.0, w zakładce DALI.

2.1. Adresowanie automatyczne #

Ten typ umożliwia zaprogramowanie całej instalacji jednym kliknięciem. W przypadku programowania automatycznego mamy do wyboru jego dwie formy. W przypadku, gdy mamy do czynienia z nową i jeszcze niezaprogramowaną instalacją należy skorzystać z przycisku Wszystkie w sekcji Adresowanie losowe. Jego naciśnięcie zainicjuje adresowanie całej instalacji. Po rozpoczęciu procedury adresowania, lampy będą otrzymywały adresy z zakresu od 0 do 63. Każde urządzenie wykonawcze w segmencie DALI musi posiadać własny adres z zakresu 0–63. Przydzielenie adresu zostanie potwierdzone przez zaświecenie danej lampy. Należy mieć na uwadze, że po rozpoczęciu adresowania skasowane zostaną wszystkie dotychczasowe adresy.

Jeżeli natomiast nasza instalacja jest już częściowo zaprogramowana i dodajemy do niej nowe balasty, wówczas należy zainicjować programowanie przyciskiem Nieprzypisane. Wywołana zostanie procedura adresowania tylko tych balastów, które nie mają przypisanych adresów, natomiast dotychczasowa adresacja pozostanie niezmieniona. Tutaj również przypisanie adresu jest potwierdzane załączeniem lampy.

Pole Adres początkowy umożliwia ustalenie adresu początkowego, względem którego będą przydzielane adresy w procedurze adresowania automatycznego.

Adresowanie automatyczne nazywane jest niekiedy również adresowaniem losowym. Wiąże się to z faktem, że w trakcie adresowania automatycznego, adresy są przydzielane balastom w sposób losowy. Zatem adresy nie będą stanowiły odzwierciedlenia w uporządkowanym montażu lamp.

2.2. Adresowanie ręczne #

W przypadku, gdy zależy nam na zachowaniu kolejności adresów zgodnej z porządkiem montażu balastów należy w pierwszej kolejności wykonać adresowanie automatyczne, a następnie skorzystać z opcji ręcznej zmiany adresu. W tym celu należy zaznaczyć interesującą nas lampę na liście dostępnych balastów, a następnie w sekcji Adresowanie wpisać nowy adres i potwierdzić go przyciskiem Ustaw. W niektórych przypadkach może zajść konieczność zamiany adresów pomiędzy dwoma balastami. W takim przypadku należy w pierwszej kolejności doprowadzić do sytuacji, aby oba balasty będą miały jednakowy adres, a następnie zamienić adresy „na krzyż”.

3. Konfiguracja balastów #

3.1. Parametryzacja balastów #

Wszystkie balasty DALI mają zestaw fabrycznie predefiniowanych parametrów: poziom maksymalny, poziom minimalny, poziom przy błędzie, skok i rampę. Parametry te można zmienić przy użyciu interfejsu konfiguracyjnego. W oknie podglądu instalacji pierwsze 5 kolumn jest tylko do odczytu, natomiast wszystkie pozostałe pozwalają na zmianę w/w parametrów balastu. Nowa wartość parametru jest automatycznie wysyłana do balastu w momencie przestawienia kursora w inne miejsce interfejsu

3.2. Grupy #

Każdy balast można przypisać do maksymalnie 16 grup. Grupowanie pozwala uporządkować sterowanie i rozdzielić je wg przyjętych założeń – np. podział na pomieszczenia lub sekcje w pomieszczeniu itd. Grupowanie pomaga również zredukować ilość konfiguracji oraz ruch na magistrali, gdyż zamiast wielu komend możemy wysłać jedną – do grupy.

Przypisywanie do grupy jest bardzo proste – wystarczy zaznaczyć pole wyboru przy numerze wybranej grupy. Odznaczenie pola powoduje usunięcie danego balastu z grupy.

Pełny wykaz komend sterujących grupami DALI znajdziesz w dokumentacji modułu DOMIQ/Base.

3.3. Sceny świetlne #

Każda lampa może mieć zaprogramowanych 16 scen świetlnych. Pozwala to na wygodne sterowanie poziomem oświetlenia. Aby zaprogramować scenę należy ją wybrać z listy, a następnie w kolumnie Jasność wpisać interesującą nas wartość jasności (skala od 0 do 100) i potwierdzić przyciskiem Zapisz. Aby wczytać scenę wystarczy wcisnąć przycisk Załaduj.

Zapisywanie i ładowanie scen jest również dostępne przy użyciu komend, które można połączyć z przyciskami w aplikacji Remote, na wizualiacji lub np. jako efekt działania zdarzenia itd.

Do ładowania scen w pojedynczych balastach służy następująca komenda:
C.DALI.1.evg.adr=load:xx, gdzie adr, to adres balastu, natomiast xx to numer sceny.

Aby załadować scenę w wybranej grupie balastów należy użyć poniższej komendy:
C.DALI.1.group.g=load:xx, gdzie g, to numer grupy, natomiast xx to numer sceny.

Zapisywanie scen przy użyciu komend jest analogiczne, wystarczy słowo load zamienić na save. Komenda zapisująca scenę, przypisze bieżącą jasność do sceny.

4. Integracja z LCN #

Moduł DOMIQ/Base umożliwia sterowanie modułem Light wprost z systemu LCN. W dalszej części tego rozdziału zaprezentujemy, jak sterować oświetleniem DALI przy użyciu przycisków ściennych LCN. W celu minimalizacji kosztów wystarczy użyć dowolny moduł logiczny LCN, który umożliwia przyłączenie przycisków np. LCN–UPS lub LCN–SHS.

4.1. Konfiguracja modułu LCN #

Moduł LCN trzeba tak skonfigurować, aby naciskanie przycisków było przekazywane do modułu Base. Należy użyć do tego celu polecenia Wyślij klawisze, natomiast jako adresata komend wskazać moduł Base. Definicję komendy Wyślij klawisze należy powtórzyć dla wszystkich komend DALI, które chcemy obsługiwać przy pomocy przycisków ściennych. W naszym przypadku opiszemy użycie czterech komend: włącz/wyłącz oraz jaśniej/ciemniej. Zarezerwujemy na ten cel klawisze od D1 do D4 z komendą krótko oraz założymy, że nasz moduł ma adres 10.

4.1. Konfiguracja modułu DOMIQ/Base #

Aby naciskanie przycisków powodowało wysyłanie komend do modułu Light i dalej na magistralę DALI, należy zdefiniować zdarzenia, które to zrealizują. W naszym przypadku będą to cztery zdarzenia, każde dla innej komendy DALI. Definicje wszystkich są analogiczne, dlatego tylko pierwszą przedstawimy w pełni, przy następnych wskażemy różnice. Na potrzeby tego przykładu zakładamy, że komenda jest wysyłana do balastu z adresem 1.

1. Dodaj nowe zdarzenie.
2. W polu Kanał wpisz: E.LCN.key.0.10.D1, natomiast w polu Wartość: hit.
3. W sekcji akcje kliknij na Dodaj komendę…. W nowym oknie w polu Nazwa wpisz: C.DALI.1.evg.1, w polu Wartość wpisz: on.
4. Dla pozostałych komend powtórz kroki od 1 do 3. Pamiętaj o zmianie numeru klawisza oraz kolejno zmień nazwy komend na: off, up, down.

Powyższy przykład można oczywiście rozbudować, dodając obsługę dla wywoływania scen, sterowania grupami, itd. Analogicznie można zrealizować sterowanie grupą.

4.3. Bezpośrednie wysyłanie komend DALI #

Z uwagi na fakt, że Base przedstawia się w LCN–Pro jako sprzęg segmentowy, oprogramowanie LCN–Pro nie zezwoli na wybór Base jako adresata komend DALI. Można to jednak zrobić, najpierw przypisując inny moduł LCN lub grupę jako adresata tabeli, a następnie zmieniając adresata na moduł Base. Procedura jest następująca:

1. Jako adresata wybierz dowolny moduł logiczny LCN.
2. Jako typ komendy wybierz DALI, a następnie ustal typ komendy, która ma zostać wysłana.
3. Zapisz konfigurację modułu.
4. Zmień adresata komendy na moduł Base.
5. Powyższe czynności powtórz dla wszystkich komend DALI, które chcesz obsłużyć z przycisków ściennych LCN.

5. Powiadomienia o awariach #

Jak wspomnieliśmy we wstępie, dzięki dwukierunkowej komunikacji moduł Light odbiera informacje z balastów o wystąpieniu awarii: informacje o przepaleniu świetlówki oraz o awarii zasilania. W aspekcie serwisowania bardzo cenne jest otrzymywanie powiadomień o awariach występujących w instalacji.

Moduł Base umożliwia wysyłanie wiadomości e–mail. W dalszej części tego rozdziału zaprezentujemy, jak skorzystać z tej funkcjonalności do wysyłania powiadomień o awariach. W uwagi na to, że występują dwa typy awarii, należy zdefiniować dwa osobne zdarzenia dla każdego typu. W obu przypadkach definicja jest niemal identyczna i przebiega następująco:

Jako pierwsze zaprezentujemy zdarzenie informujące o awarii zasilania.

1. Dodaj nowe zdarzenie.
2. W polu Kanał wpisz: E.DALI.1.evg.%d+.powerfail, natomiast w polu Wartość: 1.
3. W sekcji Akcje kliknij na Dodaj komendę…. W nowym oknie w polu Nazwa wpisz: SC.EMAIL.<ad-res1>, gdzie <adres1> to adres e–mail, na który ma zostać wysłane powiadomienie. Adresatów może być kilku, wówczas adresy należy rozdzielić przecinkiem. Przykłady użycia:
   • Pojedynczy adresat: SC.EMAIL.service@example.com Wielu adresatów: SC.EMAIL.service1@example.com,service2@example.com,ser-vice3@example.com.
   • Pojedynczy adresat: SC.EMAIL.service@example.com
   • Wielu adresatów: SC.EMAIL.service1@example.com,service2@example.com,ser-vice3@example.com.
4. W komórce Wartość należy wpisać temat wiadomości, a następnie jej treść oddzieloną od tematu średnikiem: temat;treść. W naszym przypadku prześlemy informację o tym, której lampy dotyczy awaria: Awaria zasilania;Wystąpiła awaria zasilania: balast $C1.
5. Analogicznie tworzymy zdarzenie informujące o przepaleniu się świetlówki. W polu Kanał zmieniamy słowo powerfail na lampfail oraz modyfikujemy temat i treść wiadomości. Reszta czynności pozostaje niezmieniona.

Przedstawione zdarzenia zostaną wyzwolone w przypadku awarii w dowolnej lampie (odpowiada za to wzorzec dopasowania %d+).

6. DALI na wizualizacji #

W tym rozdziale zaprezentujemy jak wyświetlać status oraz sterować balastem DALI na wizualizacji. Konfiguracja jest bardzo prosta:

1. Dodaj element Światło do wizualizacji.
2. W polu kanał wpisz DALI.1.evg.xx, gdzie xx to adres lampy.
3. Zapisz konfigurację. Od tego momentu możesz włączać i wyłączać światło oraz jednocześnie wyświetlany będzie aktualny stan balastu.

Przykładowa wizualizacja instalacji DALI została przedstawiona na poniższym obrazku:

Więcej informacji na temat komend sterujących DALI oraz szczegółowy opis interfejsu konfiguracyjnego znajdziesz w instrukcji konfiguracji modułu DOMIQ/Base.